Waarom het ertoe doet

Kleine partners, grote taken

Mycorrhizaschimmels zijn voor ons meestal onzichtbaar, verstopt in de donkere grond. Toch vormt het werk dat ze doen hele bossen. In deze laatste les zoomen we uit om te zien waarom deze kleine samenwerkingen zo belangrijk zijn, en zijn we eerlijk over wat de wetenschap nog niet heeft uitgezocht.

Het bos voeden

Een bos heeft een gestage aanvoer van mineralen nodig om te groeien. Veel van die voorraad zit opgesloten in verrottende bladeren, dood hout en zelfs vast gesteente. Boomwortels alleen hebben moeite om het los te krijgen.

Hier komen schimmels goed van pas. Hun draden geven natuurlijke stoffen af die helpen dood materiaal af te breken en zelfs langzaam gesteente te verweren, waardoor mineralen zoals fosfor, stikstof, kalium en calcium vrijkomen. De schimmels geven deze door aan de bomen, en krijgen er suiker voor terug. Door deze uitwisseling zijn mycorrhizaschimmels een groot deel van hoe een bos voedingsstoffen recyclet en jaar na jaar blijft groeien. Ongeveer zes op de tien bomen wereldwijd vertrouwt op één belangrijke groep van deze schimmels.

Gezonde grond opbouwen

De hulp stopt niet bij het voeden van bomen. Terwijl schimmeldraden groeien, weven ze door de grond en helpen ze piepkleine korrels aan elkaar te binden tot kruimels. Dit geeft de grond een losse, sponsachtige structuur die water vasthoudt en niet zomaar wegspoelt bij regen.

Schimmels spelen ook een rol bij het opslaan van koolstof onder de grond. Wanneer een plant suiker naar haar schimmelpartner stuurt, komt een deel van die koolstof vast te zitten in de grond in plaats van in de lucht te blijven zweven. Gezonde schimmelnetwerken zijn een van de redenen waarom bosgrond zoveel koolstof kan vasthouden, wat belangrijk is voor het klimaat van de hele planeet.

Wat de wetenschap nog aan het leren is

Wetenschappers begrijpen de basisruil goed: suiker voor mineralen, een echt mutualisme. Maar veel grote vragen staan nog open:

• Hoeveel voedsel gaat er precies van boom naar boom in een wild bos?

• Helpen verschillende schimmels hun partners op manieren die we nog niet hebben gemeten?

• Hoe zullen deze ondergrondse partners omgaan met een opwarmend klimaat?

Goede wetenschappers voeren nog steeds experimenten uit om deze vragen te beantwoorden. Het is eerlijk, en spannend, om te zeggen dat het verhaal nog niet af is. Elke vraag is een uitnodiging voor toekomstige wetenschappers — misschien jij wel.

Zorgen voor wat we niet kunnen zien

Omdat deze schimmels zo belangrijk zijn, is het beschermen ervan van belang. Bossen omwoelen, zware vervuiling en het verliezen van bomen kunnen allemaal schade toebrengen aan de schimmelnetwerken die jaren nodig hadden om te groeien. Zorgen voor bossen betekent ook zorgen voor het verborgen leven eronder.

Nog één keer: de beste manier om van schimmels te genieten is ze te observeren, niet ze te plukken of te eten. Wilde paddenstoelen kunnen gevaarlijk zijn, en alleen getrainde experts kunnen ze veilig herkennen. Als je paddenstoelen kweekt uit een bekende, veilige kit, doe dat dan altijd met een volwassene, en eet nooit een paddenstoel rauw — kook hem eerst samen.

Je hebt een van de grootste verborgen samenwerkingen van de natuur verkend, van één schimmelwortel tot een heel levend bos. Goed gedaan, ontdekker.