Je eigen substraat

Meer dan het kant-en-klare blok

Je eerste kweekset kwam met het voedsel al in de zak. Dat voedsel heeft een naam: substraat. Substraat is simpelweg het materiaal waar paddenstoelen op groeien en dat ze als voedsel gebruiken. In een kweekset is dat meestal stro of zaagsel dat een bedrijf voor je heeft klaargemaakt.

In deze cursus zet je de volgende stap: je maakt je eigen substraat van spullen die de meeste huishoudens gewoon weggooien. Het is een echte vaardigheid van kwekers, en je verandert afval in voedsel.

Wat oesterzwammen graag eten

Oesterzwammen zijn kampioenen. Ze zijn al op meer dan 200 verschillende soorten afval van boerderijen en keukens gekweekt, en daarom zijn ze perfect voor je eerste zelfgemaakte kweek. Twee van de makkelijkste ingrediënten zijn:

• Gebruikt koffiedik — het vochtige dik dat na het zetten achterblijft in het filter. Het zit vol voedingsstoffen en omdat er al heet water doorheen is gelopen, is het om te beginnen redelijk schoon.

• Stro — de gedroogde stengels van graanplanten zoals tarwe. Het is goedkoop, luchtig en geeft het mycelium de ruimte om zich uit te breiden.

Veel kwekers mengen de twee. Een gangbare mix is ongeveer drie delen gebruikt koffiedik op één deel stro. Het stro voorkomt dat de koffie samenklontert tot een dichte, luchtdichte klomp, en lucht is precies wat mycelium hard nodig heeft.

Versheid is belangrijk

Hier is een regel die je kweek gezond houdt: gebruik alleen koffiedik dat minder dan een dag oud is. Vers koffiedik is nog redelijk vrij van schimmels. Als het dik een paar dagen blijft liggen, nestelen ongewenste schimmels zich erin, en dat zijn precies de concurrenten waar je later tegen vecht.

Het beste plan is dus om koffiedik te verzamelen op dezelfde dag dat het gezet is. Kun je het niet meteen gebruiken, spreid het dan uit om te drogen of bewaar het kort in de koelkast.

Waarom dit moeilijker is dan een kweekset

Een blok uit een kweekset is in een fabriek schoongemaakt. Jouw zelfgemaakte substraat is nog niet schoon en draagt piepkleine levende dingen mee die je niet kunt zien: bacteriën, gisten en schimmelsporen. Sommige zijn onschadelijk, maar andere zouden maar wat graag jouw substraat opeten voordat de paddenstoelen de kans krijgen.

Dat is de uitdaging van kweken voorbij de kweekset. In de volgende les leer je hoe je die concurrenten vermindert met niets anders dan heet water en de hulp van een volwassene — geen chemicaliën nodig.

Een regel die nooit verandert: we kweken alleen bekende, veilige soorten zoals oesterzwammen, uit betrouwbaar broed. We plukken of eten nooit wilde paddenstoelen, en we eten nooit een paddenstoel rauw.

Je weet nu wat substraat is en hoe je het maakt van koffie en stro. Hierna maken we het schoon.