Spinnenwebschimmel en bacteriën

Twee problemen die zich schuilhouden

Groene schimmel is opzichtig en duidelijk zodra hij van kleur verandert. De twee boosdoeners in deze les zijn stiller. Spinnenwebschimmel vermomt zich als gezond mycelium, en bacteriële vlekkenziekte verschuilt zich op de hoedjes zelf. Als je beide leert herkennen, red je oogsten die anders prima lijken totdat het te laat is.

Spinnenwebschimmel

Spinnenwebschimmel is geen willekeurige stofschimmel — het is een mycoparasiet, een schimmel die op andere schimmels leeft. De belangrijkste boosdoeners horen bij het geslacht Cladobotryum (je kunt hem ook tegenkomen onder de oudere namen Dactylium of Hypomyces). Hij valt jouw paddenstoelmycelium en vruchtlichamen rechtstreeks aan.

Het gevaarlijke aan spinnenwebschimmel is zijn snelheid en vermomming. Hij begint als een ijle, grijswitte, wollige groei die veel op je eigen mycelium kan lijken. De verschillen om op te letten:

• Kleur: gezond mycelium is helder wit; spinnenwebschimmel is doffer en grijzig, en wordt binnen een dag zichtbaar donkerder.

• Structuur: spinnenwebschimmel is dun, bijna doorschijnend, en groeit los boven het oppervlak in wollige pluisjes, in plaats van als touwachtige strengen in het substraat te wortelen.

• Snelheid: dit is het grootste verraderlijke kenmerk. Spinnenwebschimmel kan zich in 24 tot 48 uur uitbreiden van een muntgrote plek tot een heel oppervlak. Die explosieve groei is veel sneller dan die van paddenstoelmycelium.

Spinnenwebschimmel verschijnt meestal op de deklaag of het oppervlak in plaats van diep in een goed gekoloniseerd blok, en hij houdt van stilstaande, te vochtige lucht met slechte luchtverversing. Omdat hij zich zo snel verspreidt, is snel ingrijpen belangrijker dan bij bijna elke andere besmetting.

Bacteriële vlekkenziekte

Bacteriële vlekkenziekte is een ander soort probleem — het wordt veroorzaakt door een bacterie, Pseudomonas tolaasii, geen schimmel. Het is de meest voorkomende bacteriële aandoening bij gekweekte paddenstoelen en het is zichtbaar op de paddenstoelen zelf.

De signalen zijn bruine of amberkleurige vlekken en ingezonken plekken op hoedjes en steeltjes, soms met een plakkerig of slijmerig oppervlak. De bacterie maakt een toxine genaamd tolaasine aan, die de celmembranen van de paddenstoel beschadigt — dat veroorzaakt de verkleuring en afbraak.

Het allerbelangrijkste om te begrijpen over vlekkenziekte is de trigger: een laagje water dat op de hoedjes blijft staan. Pseudomonas tolaasii leeft rustig op lage niveaus in veel kweekruimtes en wordt pas agressief wanneer het oppervlak van de paddenstoel te lang nat blijft. Langdurig vocht op het oppervlak — door te veel water, laat op de dag zwaar besproeien, of condensatie zonder luchtbeweging — is de schakelaar die het omzet van onschuldig naar schadelijk.

Ze samen lezen

Beide leren je dezelfde les: vocht en stilstaande lucht zijn wat ze laat winnen. Spinnenwebschimmel heeft stille, vochtige lucht nodig om over een oppervlak te razen; vlekkenziekte heeft water nodig dat op de hoedjes blijft staan. Als je de lucht in beweging houdt en de oppervlakken van paddenstoelen laat drogen tussen beurten water geven door, ontneem je ze allebei de omstandigheden die ze nodig hebben.

Veiligheidsherinnering: bevlekte of beschimmelde paddenstoelen zijn niets om nog te redden voor consumptie. Eet nooit paddenstoelen van een besmet of ziek blok, beoordeel veiligheid nooit op smaak, en kook gekweekte paddenstoelen altijd volledig gaar in plaats van ze rauw te eten. Jongere kwekers inspecteren en behandelen oogsten samen met een volwassene.